Archiwum Filmowe

Szczegóły materiału

Argentyna

Informacje ogólne:

Identyfikator 
Argentyna
Typ materiału 
Etiuda fabularna
Rok produkcji 
1970
Długość materiału 
00:17:52
Nośnik wyjściowy 
taśma 35mm
Kolor 
czarno-biały
Dźwięk 
udźwiękowiony
Uwagi 

Prawa autorskie:

Właściciele:
PWSFTviT

Profil na Filmpolski.pl:

Argentyna

Opisy:

W prowincjonalnym miasteczku organizowana jest uroczystość ku chwale chłopskiego bohatera – Bartosza Głowackiego. Przygotowania pompatycznego powitania partyjnych gości wieńczy wieczorna potańcówka i demonstracja sputnika na orbicie ziemskiej. Etiuda czarno-biała.

Twórcy:

Sekwencje:

Czołówka: Plan ogólny: dwa ujęcia prowincjonalnego miasteczka – Miechowa. W obu z nich na budynkach wiszą zatknięte polskie flagi; przechodzą pojedynczy mieszkańcy. Po obu stronach pierwszej z ulic: kikuty pozbawionych gałęzi drzew. Na końcu kolejnej z dróg stoi kościół. Nad ulicą rozwieszony, powiewający na wietrze transparent. Na tle drugiego ujęcia pojawiają się białe napisy: 1. JULIUSZ JANICKI ROMAN TYRKALSKI 2. ANNA O’YA ROMAN STANKIEWICZ w filmie PWSFTviT 1970 Off: spokojna melodia utworu „Stary gaucho” grupy Tercet Egzotyczny, wykonana w stylu prowincjonalnej orkiestry. Plan ogólny: najazd na frontalną elewację gmachu, z którego właśnie wychodzi mężczyzna w garniturze, niosący figurę. Na tym tle wielki biały napis tytułowy: „ARGENTYNA”. Off: fanfary na trąbce, w trakcie ujęcia z tytułem. Przejście do marsza w wykonaniu orkiestrowym. C.d. najazdu kamery. Mężczyzna schodzi po pokaźnych schodach. Mija przechodnia, idącego w górę, niosącego pod pachą flagę Polski i kłaniającego się centralnej postaci. Mężczyzna rozgląda się na prawo i lewo, cały czas schodząc.
Sekwencja 1 Panorama w prawo, równolegle do nakrytego białym obrusem stołu z rozstawionymi butelkami patentowymi, kryształowym naczyniem i sztućcami układanymi przez idącą za stołem postać. Kamera panoramuje w górę, obejmując postać starszego pana w okularach, wykładającego sztućce z kieszeni marynarki. Jazda kamery w prawo odsłania pozostające w tle umywalkę, telefon oraz ladę bufetową zastawioną szkłem, nad którą wiszą szyldy z napisami „LOKAL KAT. 0” oraz „ZAPRASZAMY”. Off: c.d. muzyki orkiestrowej. W tle męskim głosem odczytywany jest komunikat powitalny przedstawiający poszczególnych członków Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni oraz miłośników ziemi miechowskiej wraz z ważnymi gośćmi (zwanymi dalej „towarzyszami”). Plan średni: mężczyzna w garniturze (w tej roli Juliusz Janicki) siedzi przy stoliku, kontynuując wypowiedź nadawaną przez mikrofon, z której wynika, że cel spotkania stanowi uczczenie pamięci bohatera, będącego „jednym z nas”. Plan średni: inny mężczyzna w garniturze siedzi strapiony, podpiera się ręką i przewraca oczami; wówczas padają słowa: „non omnis moriar, czyli nie wszystek umarły…”. Przebitka na dziewczynę o blond włosach, która wchodzi za ladę bufetową. Dalszy plan średni: punkt widzenia strapionego bohatera, przekładającego w ręce papierowe litery; w kadrze mieści się część napisu nad jego głową „…I CZYNÓW NACZELNIKA” oraz butelki na pierwszym planie. Dziewczyna zawiesza na udekorowanej ścianie obraz oprawiony w złotą ozdobną ramę, przedstawiający Orła Białego (godło PRL). Powrót do mówiącego do mikrofonu komentatora, który również zerka w kierunku dziewczyny. Off: kontynuacja muzyki orkiestrowej oraz pełnej nadmiernego patosu i tautologii narracji o bohaterach, żyjących „nie tylko na stronach gazet”, ale również „wśród nas”. Plan średni: dziewczyna stoi za ladą, na której stoi figura z początku filmu, przedstawiająca barczystego mężczyznę w sukmanie, z podpisem: BARTOSZ WOJCIECH GŁOWACKI. Najazd kamery: blondynka uśmiecha się i opiera o blat za jej plecami, spogląda w lewą stronę. Półzbliżenie na milczącego mężczyznę, który odwzajemnia uśmiech, wpatrując się w bufetową. Po chwili jednak jego twarz staje się pociągła i z udawanym skupieniem wpatruje się w trzymaną przez siebie papierową literę „P”. Plan średni: komentator kontynuuje narrację o Bartoszu Głowackim, tutejszym, chłopskim wodzu, spoglądając w kierunku słuchacza. Milczący mężczyzna odwzajemnia spojrzenie i opuszcza wzrok wraz ze wzniesionym „P”. Komentator ciągnie tym samym tonem: „użyję z radością słów poety: »Z takich, jak my, był Głowacki«”, cytując „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego – i milknie. Najazd na blondynkę o błędnym wzroku, wpatrzoną w martwy punkt i ukrytą za przeszkloną ladą, na której wyłożone są wuzetki, eklery, pączki i inne słodkości, a także owalny wizerunek młodej uśmiechniętej kobiety. Oczy blondynki odbijają się w lustrzanej powierzchni bufetowej półki. Off: c.d. muzyki. Bohater wieńczy wypowiedź słowami: „Nie jest to przesadą, wystarczy wyjść w pogodny dzień przed dom, by ujrzeć Racławice”. Muzyka cichnie.
Sekwencja 2 Plan pełny: komentator wchodzi do pomieszczenia, którego lewa część przesłonięta jest wzorzystą zasłonką, na której wisi koszula. Po prawej stronie zaaranżowany jest kącik higieniczny z miednicą i lustrem. W centrum kadru: kryty białym obrusem stół z kryształową misą, jabłkiem i innymi przedmiotami. Mężczyzna zamyka drzwi, rzuca teczkę na stół, obchodzi go i przebiera owoce z misy. Zza zasłonki wyłania się starszy mężczyzna w kamizelce – ten, który wcześniej rozkładał sztućce – podchodzi do lustra i zakłada muchę. Plan średni: komentator odwraca się, idzie w głąb kadru, sięga po słuchawkę telefonu i wykręca numer. W tle kredens kuchenny i makatka z martwą naturą. Bohater łączy się z centralą i prosi o „warsztaty”, po czym wita się z towarzyszem. Off: odgłos końskich kopyt na bruku; melodia grana na trąbce. Półzbliżenie: starszy mężczyzna, który poprawia się przed lustrem, po czym podchodzi do okna. Plan średni: telefonujący mężczyzna pyta o sputnik („co się kręcił i świecił”). Przebitka na starszego mężczyznę, wyglądającego zza firanki przez okno i podwojonego w lustrzanym odbiciu. Na pierwszym planie rozmaite wody kolońskie, w tle szklany gąsior. Powrót do telefonującego, który dogaduje termin – ku jego uciesze – jednak wcześniejszy. Mężczyzna żegna się i odkłada słuchawkę, odchodzi.
Sekwencja 3 Plan średni: milczący wcześniej mężczyzna nonszalancko opiera się o kontuar bufetu i, stojąc naprzeciwko stanowiska z mikrofonem, parafrazuje słynne słowa dramatu Wyspiańskiego, jakby lekko rozbawiony: „I masz chamie złoty róg”. Wówczas w tle słychać żeński chichot. Mężczyzna odchyla głowę w tył. Po chwili deklamuje słowa Poety z „Wesela”, idąc w kierunku podążającej za bohaterem kamery, choć spoglądając w bok: „Żeby mi tak rzekła która, / sercem już dysponująca, / tak po prostu, no chcę ciebie, / jak jaka wiejska dziewczyna”. Aktor zbliża się do kamery, mija figurę Głowackiego, a w tle (zza lady) wyłania się wsłuchana w niego blondynka. Bohater zerka w stronę dziewczyny, śmieje się i kontynuuje – tym razem cytując poezję Adama Asnyka: „Gdybym był młodszy, dziewczyno, / Gdybym był młodszy!” – poważnie przy powtórzeniu i ciągnie: „Piłbym, ach, wtenczas, nie wino, / Lecz spojrzeń twoich najsłodszy / Nektar, dziewczyno!”. Przebitka na blondynkę zza lady, która wpatrzona w recytatora odchodzi w głąb kadru, aż sięga po łopatkę do ciasta. Kontrujęcie w planie pełnym: mężczyzna stoi pośrodku salki, pod ścianami stoją krzesła; patrzy w kierunku lady. Za oknem widać przejeżdżający samochód. W tle słychać szum ulicy. Pomiędzy bohaterami następuje wymiana zakłopotanych spojrzeń. Aktor znów przybiera pozę kogoś jakby strapionego.
Sekwencja 4 Plan średni: komentator krząta się po kuchni, trzymając w rękach pudełko zapałek. Off: powrót do muzyki granej na trąbce oraz odgłosu kopyt końskich. Widok z okna na mglisty krajobraz pojedynczych domów, gruzowiska oraz przechadzającą się parę: blondynkę oraz bruneta, grającego na trąbce. Półzbliżenie na starszego mężczyznę stojącego tyłem i obserwującego scenkę za oknem, po czym spuszczającego firankę. Powrót do mężczyzny chodzącego po pomieszczeniu i snującego plany zabawy oraz opowiadającego o spodziewanych gościach z Krakowa. Półzbliżenie na starszego pana, który, trzymając w ręku szczotkę, deklaruje przygotowanie na wszystko i wymienia kolejne potrawy: kiełbasę, bułki, rogaliki, chleb… Mężczyźni upewniają się jeszcze w kwestii piwa, które również ma być podane. Półzbliżenie na młodszego rozmówcę, kwitującego, że „prawie” wszystko gotowe. W tle stoi wypchany bażant. Seria kontrujęć. Mężczyźni rozmawiają o zaufaniu, które starszy rozmówca wywodzi jeszcze ze wspominanych, zakrapianych spotkań ich ojców, obruszając się przy tym na kwestionowanie fundamentów ich relacji. Sprzeczają się: młodszy organizator chce oddzielić teraźniejszość od tego, co było. Z kolei starszy, silnie gestykulując, wspomina dziadka swego rozmówcy, dawnego wójta, a także ojca – burmistrza, który umożliwił mężczyźnie prowadzenie karczmy; do tego był poważanym pszczelarzem, handlującym owadami z Chinami i Japonią, w czasie wojny zaś był porucznikiem w Armii Krajowej, za co otrzymał order. Mężczyzna kwituje swoją wypowiedź pytaniem: „A ty kim jesteś?”. Młodszy reaguje jedynie milczącym strapieniem, czym starszy wydaje się wyraźnie zniesmaczony i dodaje krótko, jakby ku przestrodze: „pamiętaj!”. Off: c.d. żwawej muzyki orkiestrowej.
Sekwencja 5 Zbliżenie na dziewczynę za ladą, która w znużeniu przygląda się trzymanym przez siebie kwiatom. W tle słychać męski głos deklamujący „Beniowskiego” Juliusza Słowackiego: „ Wtóruje mi znów szumiąc liść jesienny”. Off: c.d. muzyki orkiestrowej. Plan średni: aktor na tle krzeseł. Plan pełny: do salki wkracza bohater z teczką w ręku (grany przez J. Janickiego) i podchodzi do recytatora, przerywając mu posiłek. Ten bez słowa wstaje z krzesła i odkłada na nie talerzyk, trzymając w ręku ciasto. Po lewej stronie nakryty białym obrusem stół z mikrofonem u szczytu. Bohaterowie wychodzą kolejno poza kadr. Plan amerykański: aktor ubiera rodzaj haftowanej sukmany. Na krześle przed nim leży czapka z pawimi piórami. Drugi z mężczyzn siedzi za biurkiem i, wkładając liścik do koperty, mówi o ważności wciąż żywego symbolu, o idei, święcie. Przebitka na bohatera dopinającego strój Bartosza Głowackiego (kojarzący się ze strojem Jaśka u Wyspiańskiego). Plan średni: wchodzi organizator, trzymając kosę na sztorc. W tle obraz malarski z końmi i chłopami, a także symbol Związku Młodzieży Wiejskiej. Bohaterowie stoją obok siebie, mężczyzna z kosą rozplanowuje usytuowanie poszczególnych postaci przedstawienia. Aktor w stroju i z czapką pod pachą uważnie słucha sugestii rozmówcy. Mężczyźni ćwiczą scenę, w której paść mają słowa: „idea wiecznie żywa!”, na co bohater grający Głowackiego kłania się wpół. W tle, na ścianie wyłania się symbol Związku Młodzieży Socjalistycznej. Mężczyzna dziarsko gestykuluje, zagrzewając aktora do wyrazistego występu. Aktor ćwiczy energiczne wejście z kosą i czapką z piór, co powtarzają, aż mężczyzna w garniturze demonstruje, jak by to miało wyglądać. Powtarza: „idea wiecznie żywa!” i podnosi kosę wysoko w górę, z krzepą, jaką „miały chłopy”, jak mówi. Mężczyźni wznoszą ręce z zaciśniętymi pięściami, jeszcze mocniej, jeszcze wyżej. Wreszcie krzyczą jednym głosem: „hurrra!”.
Sekwencja 6 Zbliżenie na tył głów i twarze rozmawiających, siedzących przy stole mężczyzn. W tle widać szklane butelki na stole; słychać gwar i muzykę biesiadną, akordeonową. Seria ujęć przedstawiających kolejnych uczestników zabawy, w garniturach, rozmawiających, palących papierosy, ale też cucących się (jak mundurowy). Teatralne galerie z widownią: jazda kamery w lewo i ku dołowi – na tańczące na parkiecie pary. Z góry zwisają dekoracje. Off: znowu melodia „Stary gaucho”. Plan średni: trębacz wygrywa melodię. Plan średni: z przodu tańczący, w tle wybija się bohater grany przez Janickiego, rozgląda się po sali, jakby kogoś szukał, chodząc w prawo i w lewo; kamera podąża za nim. Ujęcie z lotu ptaka: bohater krąży pośród tańczących par, rozglądając się za kimś. W końcu podchodzi do niego kobieta w blond włosach, mężczyzna uśmiecha się i zaczynają tańczyć. Przebitka na kobietę, która obserwuje wirujące pary z góry. Zbliżenie na twarz pogrążonego w tańcu bohatera, tuż obok blondwłosej partnerki. Szybkie ujęcia: spojrzenie tańczącej brunetki, po czym z jej punktu widzenia – zbliżenie na dłoń mężczyzny, obejmującą tors blondynki. Para kołysze się w rytm muzyki. Ona pyta: „czy będziesz pamiętał?”. Off: żeński głos zapewnia o tym, że „on ją wysłucha”. Półzbliżenie na muzyków: na wokalistkę, która na zmianę śpiewa i podaje mikrofon wokaliście. Śpiewają: „ile to już będzie lat… / Takim stepem po bogactwo szliśmy w świat / Dzisiaj mamy kapelusze pełne dziur / Starą derkę lichy pas przetarty sznur”. Ponowne zbliżenie na tańczącą parę. Z muzyką mieszają się słowa blondynki, informującej, że zostanie w Krakowie. Przebitki na trębacza i pozostałych muzykantów. Wokalista kontynuuje: „Rosita powiedziała, że wyjdzie za mnie / Gdy będę miał tysiąc peso – tysiąc peso... / Przez dziesięć pracowitych lat / Zaoszczędziłem tylko cztery peso – cztery peso... / Miałaś rację, Rosito, że tylko tydzień czekałaś...”. Zbliżenie na profil młodej brunetki. Frontalne półzbliżenie na młodego bruneta. Plan ogólny, z lotu ptaka: roztańczona sala z dekoracjami zwisającymi z sufitu. Plan średni: między parami przemyka starszy pan. W tle słychać: „Blednie noc, milczy step / Wstaje dzień w gęstej mgle / Aaaaa”. Półzbliżenie na tańczącą parę – blondynka wpatrzona w partnera śpiewa: „Aaaaa”; mężczyzna rozgląda się na boki. Powtórzone ujęcie duetu – kapela kontynuuje: „Popatrz, księżyc jak niklowy peso lśni / Siedem peso mamy razem ja i ty / Argentyna – to oznacza srebrny ląd”.
Sekwencja 7 Plan średni: w tle widać część napisu głoszącego: „NON OMNIS MORIAR / NIE WSZYSTEK UMARŁEM”; na pierwszym planie: w prawą stronę przechadza się starszy pan z muchą, kamera podąża za nim. Podchodzi do bufetu, gdzie, próbując telefonować, stoi oparty o kontuar zestresowany główny bohater. Starszy pan spokojnym tonem oznajmia, że muszą zaczynać; idzie dalej, mijając figurę Bartosza Głowackiego. Mężczyzna podchodzi do kolejnych gości, zaprasza ich do zajęcia miejsc. Chwiejna kamera. Off: gwar zabawy i dźwięki muzyki biesiadnej w tle. Powtórne ujęcie telefonującego w tle, który pokrzykuje na zmianę: „z Miechowa dzwonię” i „halo! nic nie słyszę”; próbuje skontaktować się z sekretarzem Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Miechowskiej. Na pierwszym planie zastawiony stół, obok którego przechodzą i dosiadają się kolejni goście. Pan z muchą przelicza kolejne osoby, wracając za stół, tą samą drogą, aż do telefonisty. Jazda kamery w dół, przez co nie widać twarzy bohaterów. Starszy mężczyzna zawiadamia młodszego, że brakuje aktora i zapytuje, kto przywita gościa, po czym przejmuje słuchawkę. Jazda kamery w górę, a następnie w lewo, za głównym bohaterem, który wybiega. W tle słychać: „halo, halo!”.
Sekwencja 8 Plan pełny: ciemna sylwetka biegnącego mężczyzny na tle rozświetlonej latarniami elewacji budynku. Odjazd: postać biegnie uliczkami w kierunku kamery. Off: szum. Niski klucz oświetlenia. Seria krótkich ujęć: ktoś biegnie z tyłu; na budynkach powiewają flagi. Zdyszany bohater napotyka starszego mężczyznę, który pyta, czy się znalazł – „Nie znalazł się” – „O cholera!”. I biegną razem w tym samym kierunku. Co jakiś czas główny bohater wynurza się z mroku, rozgląda się w świetle latarń, obraca się za siebie. Za nim biegnie starszy mężczyzna, zapytując, po co to robi: „Masz mieszkanie, masz posadę. Zwariowałeś? O co ci jeszcze chodzi?”. Plan średni: ujęcia na zmianę z biegnącymi w prawą stronę i kamerą podążającą za nimi lub biegnącymi wprost na kamerę. Starszy mężczyzna wylicza młodszemu prowadzenie bufetu, prowadzenie orkiestry; twierdzi, że: „im jest dobrze, oni cię mają gdzieś”. Po drodze znajduje pustą walizkę, którą podnosi. Główny bohater zatrzymuje się, zaczyna już iść, nie biegnie. Ciemność prześwietlają blaski latarni. Mężczyzna podchodzi do białego zawiniątka leżącego na ziemi, kuca nad nim i zaczyna szarpać, próbując wybudzić śpiącego. Plan pełny: w oddali starszy pan z walizką idzie w kierunku kamery. Plan średni: młodszy mężczyzna plecami do kamery, zakłada sukmanę; obraca się w prawo i patrzy przed siebie. Mężczyzna z walizką wyłania się z głębi kadru i mówi: „Daj spokój, nie chciałeś mnie słuchać. Był telefon – nie przyjadą. Oni z nas żartują, oni nas lekceważą”. Starszy pan odkłada walizkę.
Sekwencja 9 Plan ogólny, niski klucz oświetlenia: na pierwszym planie oświetlona makieta globu ziemskiego na wysokim statywie. Off: melodia „Starego gaucho”. W tle majaczą dwie sylwetki. Jedna z nich podchodzi bliżej konstrukcji. Plan amerykański: główny bohater w sukmanie spogląda w górę, na globus, unosi czapkę z piór, której wstęgi porusza wicher, po czym opuszcza ją. Powtórne ujęcie w planie ogólnym: jakaś postać kijem wprawia w ruch model sputnika okrążającego ziemię. Główny bohater obserwuje czynność z oddalenia. Off: wybrzmiewają słowa piosenki: „W pustym stepie błyszczy niebo zimnych gwiazd / Ogień gaśnie, chłodny się podkrada brzask / Śpimy mocno, nie okradnie nikt tu nas / Cóż nam weźmie – starą derkę, sznur i pas?”. Mężczyźni odchodzą w głąb kadru.
Tyłówka Białe napisy na czarnych planszach: 1. scenariusz, reżyseria SŁAWEK PIWOWARSKI [RADOSŁAW] współpraca PAWEŁ KĘDZIERSKI 2. zdjęcia KRZYSZTOF RIEGE współpraca JUREK ZIELIŃSKI 3. opieka pedag. WANDA JAKUBOWSKA ANDRZEJ ANCUTA 4. montaż W. OWCZAREK dźwięk T. PAŁCZYŃSKI kier. zdjęć M. MĘKARSKI Czarna plansza. Off: c.d. „Starego gaucho”: „Blednie noc, milczy step / Wstaje dzień w gęstej mgle / Aaaaaaaa / Wstaje dzień w gęstej mgle…”. I coraz ciszej: „Rosita powiedziała, że wyjdzie za mnie… / Przez dziesięć pracowitych lat / Zaoszczędziłem tylko cztery peso – cztery peso... / Miałaś rację, Rosito, że tylko tydzień czekałaś”.

Słowa kluczowe:

  • ARGENTYNA

  • BIESIADA

  • CHAM

  • CZAPKA Z PIÓR

  • FIGURA

  • FLAGA

  • GŁOWACKI, BARTOSZ (1758-1794)

  • JASIEK

  • KOSA

  • KRAKÓW

  • KULA ZIEMSKA

  • MIASTECZKO

  • MIECHÓW

  • OBCHODY

  • ORZEŁ BIAŁY

  • POETA

  • PROWINCJA

  • PRZEDSTAWIENIE

  • PZGS

  • SPUTNIK

  • STARY GAUCHO

  • TANIEC

  • TERCET EGZOTYCZNY

  • UROCZYSTOŚĆ

  • WESELE

  • WYSPIAŃSKI, STANISŁAW (1869-1907)

  • ZABAWA

  • ZŁOTY RÓG

  • ZMS

  • ZMW

Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies
Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności.
Akceptuję pliki cookies z tej strony
x